600/ 0
فرمت های قابل آپلود png , jpg , jpeg , gif , mp4, mkv و حداکثر حجم قابل آپلود 20 مگابایت می باشد.

فایل انتخاب شد لطفا کپشن را وارد نمایید

10
داشتن تحصیلات از جمله اصلی ترین راه های رسیدن به موفقیت است. به همین دلیل کسب موفقیت تحصیلی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ اما برای موفقیت تحصیلی لازم است تا عوامل کسب این موفقیت نیز فراهم باشد.

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به چه عواملی بستگی دارد؟

 

داشتن تحصیلات از جمله اصلی ترین راه های رسیدن به موفقیت است. در جامعه امروز تحصیلات حرف اول را می زند و به همین دلیل کسب موفقیت تحصیلی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ اما برای به دست آوردن موفقیت تحصیلی لازم است تا عوامل کسب این موفقیت نیز فراهم باشد.

مطالعات كيفي كه بر پايه روش هاي مشاهده اي و تكنيك هاي مصاحبه انجام مي گيرد، اين امكان را به پژوهشگران و محققان مي دهد كه به تشخیص عوامل موثر بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دست یابند.

از عامل های بسیار مهم در تکوین شخصیت نوجوان و جوان مدرسه می باشد. مدرسه بعد از خانواده مهمترین نقش را در فرایند اجتماعی کردن نوجوان به عهده دارد. مدرسه از طریق آموزش مهارت های علمی و فنی و فراهم آوردن زمینه همکاری گروهی و مسئولیت پذیری نوجوان و جوان موجبات رشد همه جانبه و متعادل شخصیت آنان را فراهم می سازد.

ناگفته نماند که كشف اثرات متغيرها بر پيشرفت تحصيلي موضوع ساده اي نيست. نتايج پژوهش ها بر روي روابط و همبستگي ها بايد در عمل مورد آزمايش قرار گيرند.

 

در این مقاله به بررسی علل موثر در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می پردازیم و عواملی که سبب افت تحصیلی آنها می شود را مطرح می کنیم:

گرچه مدارس وقت خود را صرف ایجاد آمادگی در نوجوانان و جوانان به منظور کسب مدارج عالی تحصیل می کنند با وجود این بسیاری از نوجوانان بدون دریافت مدارج عالیه مستقیماً به زندگی وارد شده و چون فاقد آمادگی لازم برای ورود به آن می باشند. احساس شکست و درماندگی نموده به بهداشت و سلامت روانی آنان آسیب وارد می شود.

یکی از مواردی که معمولاً والدین و حتی مسئولان آموزشی توجه کافی به آن ندارند، تفاوت های میان دانش‌آموزان دختر و پسر در یادگیری و پیشرفت تحصیلی است.

گرچه پیشرفت تحصیلی فرزندان یکی از دغدغه ‌های همیشگی والدین می‌باشد. پدران و مادران اغلب هزینه و وقت زیادی را برای ارتقاء تحصیلی فرزندانشان صرف می‌کنند اما در بیشتر موارد به دلیل اینکه مسیر درستی را برای این کار انتخاب نمی‌کنند، به نتیجه‌ مطلوب و موردن نظر دست نمی‌ یابند. در ادامه به بررسی عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی اشاره می کنیم:

 مشاوره آنلاین تحصیلی

تعیین کننده ترین عامل پيشرفت تحصيلي دانش آموزان: خانواده!

خانواده اولین مکانی است که کودک در آن زندگی می کند و تربیت می شود. بسیاری از روانشناسان عقیده دارند که شخصیت کودک در 6 سال اول زندگی شکل می گیرد. اینکه چه جوی بر فضای خانه حاکم باشد و چه چیزهایی برای خانواده ارزش محسوب شود؛ آینده کودک را جهت خواهد داد. پس قبل از هر چیزی والدین می بایست از خود شروع کنند.

گفتنی است که يکي از جامع ترين تحقيقات حاکي از اين است که بيش از 86 درصد از دانش آموزان به ويژه در مقطع دبستان و راهنمايي براي انجام تکاليف خود و موفقيت هاي مطالعه از والدين کمک مي گيرند.

مشخص شده دانش آموزان بيشترين درخواست کمک را در سنين 9 تا 12 سال دارند. 66 درصد از والدين در اين مرحله به فرزندان دانش آموز خود کمک مي کنند و 59 درصد آنها چندبار در هفته و هر بار دست کم يک ساعت براي اين کار زمان مي گذارند.

بنابراین خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی می تواند نقش بارزی در پیشرفت تحصیلی و همین طور افت تحصیلی وی داشته باشد از جمله عوامل خانوادگی موثر می توان شرایط عاطفی و امنیت محیط خانواده، شرایط اجتماعی و اقتصادی، تحصیلات و سطح فرهنگ خانواده، تعداد اعضا و اشتغال مادران را نام برد.

همکاري والدين در کمک به انجام تکاليف و مطالعه دانش آموزان لزوما به معناي موفقيت آنها در تحصيل نيست. پس بهتر است از وقتي که دانش آموزان به سن 9 سال مي رسند و هنوز به دبستان مي روند والدين آنها را به مطالعه و پيشرفت هاي تحصيلي علاقه مند کنند و به تدريج مسئوليت هاي درسي را به عهده خودشان بگذارند تا اين که پا به پاي آنها و در کنارشان درس ها را مرور و تمرين حل کنند.

 

شيوه هاي درست قضاوت چگونه است؟

این که والدین با دانش آموز و درس و تحصیل او چگونه برخورد کنند و در الگوهای تربیتی خود برای چه نوع رفتارهایی ارزش قائل شوند یکی از اجزای اساسی در شکل گیری نگرش دانش آموز نسبت به تحصیل است. چنانچه نگرش خانواده نسبت به مدرسه، معلمان و درس منفی باشد یا بین آنچه می گویند و آنچه عمل می کنند تفاوت وجود داشته باشد، طبیعی است که به تدریج فرزند آنها نیز نگرش منفی نسبت به درس و تحصیل پیدا خواهد کرد. در موارد بسیاری علت افت تحصیلی یا شکست تحصیلی به وجود این گونه نگرش های منفی، تضادها، مساعد نبودن شرایط خانواده از نظر عاطفی، روانی و برمی گردد.

والدين بايد شيوه هاي مناسبي را براي برخورد با فرزندان پيش بگيرند. يکي از اين موارد ملاک قرار ندادن نمرات براي قضاوت در مورد دانش آموزان است.

آرامش، لازمه مطالعه موفق براي دانش آموزان است و چنانچه نمره ملاک ارزيابي اين مطالعه باشد به جاي آرامش موجب اضطراب مي شود. اگر والدين از دانش آموزان بخواهند که به طور دائم مشغول درس خواندن باشند و نمرات عالي بگيرند آرامش را که لازمه مطالعه موفق است از فرزندانشان خواهند گرفت.

 

معجزه برنامه ریزی تحصیلی!

برنامه درسي را مي توان به سه گروه زیر دسته بندی کرد:

·       برنامه درسي مورد انتظار (آنچه كه در فهرست دروس و يا هدف هاي يادگيري مندرج است)

·       برنامه درسي اجرا شده (آنچه كه معلمين عملاً تدريس مي كنند در زبان پژوهش به آن اغلب فرصت يادگيري مي گويند)

·       برنامه درسي فرا گرفته (آنچه كه كودكان واقعاً ياد مي گيرند)

نکته این است که اغلب اگر دانش آموزان فرصت يادگيري چيزي را داشته باشند، معمولاً  آن را فرا مي گيرند و اگر اين فرصت براي آنها فراهم نباشد، از يادگيري آن محروم خواهند شد. به عبارت ديگر، هر چه ميزان تقاضا در (برنامه درسي مورد انتظار) با ثابت فرض كردن بقيه عوامل بيشتر باشد، كودكان بيشتر ياد خواهند گرفت.

 

بسياري از كشورهاي در حال توسعه داراي مراكز برنامه ريزي درسي هستند. در برنامه ریزی درسی دو مقوله بايد مورد توجه قرار گيرد يكي تكنولوژي برنامه ريزي درسي و ديگري عوامل تعيين كننده برنامه درسي.

برنامه هاي متعددي نظير ادغام آموزش و كار توليدي يا اضافه شدن موضوعات پيش حرفه اي به برنامه هاي درسي مورد آزمايش و تجربه قرار گرفته اند. ارزشيابي از چنين برنامه هايي، مادامي كه مسئله بيكاري حل نشده، تشويق به خود اشتغالي فارغ التحصيلان صورت نگرفته يا منابع مورد نياز افزايش نيافته است، نااميد كننده به نظر مي رسد.

زبان آموزش و زباني كه مواد آموزشي و كتاب ها به آن نوشته مي شود از مسائل ديگر است که باید به آن در مراکز برنامه ریزی درسی کشورها توجه شود. يادگيري كودكان وقتي با زبان محلي تحت آموزش قرار مي گيرند بيشتر از زماني است كه آموزش آنها با زبان انگليسي صورت مي گيرد. البته تغيير همه مواد آموزشي يا بازنويسي آنها به زبان هاي محلي كاري پر هزينه است. از طرف ديگر استفاده از زبان محلي ممكن است به يك موضوع سياسي تبديل شود زيرا بعضي از گروه ها ممكن است استفاده از زبان گروه ديگر را نپذيرند و در نتيجه اين مشكل در بسياري از كشورها حل نشده باقي بماند.

بالاخره امتحانات ملي بايد آنچه را كه در برنامه هاي درسي مورد توجه است منعكس كنند زيرا معلم ها بر اساس محتواي سئوالات امتحاني تدريس مي كنند. در تمامي اين فعاليت ها مركز برنامه ريزي درسي بايد نقش قاطعي ايفا نمايد.

 

كتاب هاي درسي و مواد آموزشي:

هر جا كه كمبود كتاب و مواد آموزشي وجود دارد پيشرفت تحصيلي پايين تر است. مطالعات انجام شده در زمينه توزيع كتاب هاي درسي نشان مي دهد كه چاپ كتاب هاي درسي به تنهايي كافي نيست بلكه بايد مطمئن بود كه اين مواد آموزشی به مدارس خواهند رسيد و توسط معلمان مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

مطالعات شان مي دهد كه هر چه تعداد بيشتري كتاب از كتابخانه مدارس توسط دانش آموزان به امانت گرفته شود ميزان پيشرفت تحصيلي دانش آموزان بيشتر است و در مدارس ابتدائي هر چه تعداد كتاب هايي كه در گوشه اتاق هاي درس قرار داده مي شود بيشتر باشد ميزان پيشرفت دانش آموزان در خواندن بيشتر خواهد بود.

 

انتخاب محیطی مناسب برای تحصیل:

جو عاطفی مدرسه نیز در پیشرفت تحصیلی شاگردان تأثیر دارد. تحقیقات نشان داده که دانش آموزان در جوی که فشار روانی کمتری داشته باشد. جوی که در آن راهنمایی شده و احساس امنیت کنند، بیشتر سود می برند. دانش آموزان بیشتر از آن که به عواملی چون امکانات فیزیکی، تعداد کتاب های کتابخانه، اندازه مدرسه و هزینه سرانه توجه نمایند برای پیشرفت تحصیلی نیازمند محیطی با امنیت و آرامش می باشند.

 

 

تغذيه مناسب:

تغذيه مناسب به ويژه وجود ذخاير غني آهن در غذاهاي دانش آموزان باعث افزايش توانايي آنان در فراگیري دروس مختلف خواهد شد. دختران و پسراني كه به سن بلوغ مي رسند به علت جهشي كه در رشد پيش مي آيد به آهن بيشتري نياز دارند و اين مسئله در ميان دختران بيشتر وجود دارد و اگر از تغذيه مناسب برخوردار نباشند به فقر آهن دچار مي شوند. اثرات فيزيولوژيك و جسماني ناشي از فقر آهن در دانش آموزان به كاهش بازدهي و بهره وريذهني و بدني مي انجامد.

شواهد مختلف نشان مي دهد كه كاهش ذخاير آهن بدن، حتي اگركم خوني وجود نداشته باشد، اثرات بسيار منفي بر فرايندهاي شناختي، يادگيري، قدرت توجه و تمركز ذهني خواهد داشت. آهن براي عملكرد صحيح مغزدر تمامي سنين يك عنصر ضروري است.

از سوي ديگر كلسيم، پروتئين، فسفر، ويتامين D و ساير ويتامين هاي موجود در غذاها بر روي استخوان سازي، رشد جسماني و فعاليت مغزاثر مطلوبي مي گذارد؛ بنابراين توصيه هاي تغذيه اي بويژه خوردن لبنيات، انواع گوشت ها، سبزيجات، ميوه و حبوبات براي تأمين نيازهاي تغذيه اي دانش آموزان ضروري و حياتي است.

بنابراين توجه به نيازهاي تغذيه اي دانش آموزان بايد در راس اقدامات برنامه ريزان و مسئولين آموزشي كشور قرار گيرد تا تمام دانش آموزان از اين امكانات برخوردار باشند.

ارائه تغذيه رايگان در مدارس به ويژه در مدارس ابتدايي و راهنمايي ميتواند از جمله گام هاي مؤثر در اين زمينه باشد.

 

می توانید درباره این موضوع در مقاله های زیر بیشتر بخوانید:

مقاله تغذیه و برنامه غذایی مناسب برای دانش آموزان

 

تقویت انگیزه و باور به خود:

باورهای فردی از مهم ترین عوامل پیشرفت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شوند و عدم باور به خود و اعتماد به نفس پایین مانند سایر عوامل بالا نابود کننده موفقیت است.

اهميت دادن به فرزندان و ستايش اعمال نيک شان سبب افزايش اعتماد به نفس آنها مي شود. بسياری از دانش آموزان، از والدين خود به خاطر عدم تشويق شکايت دارند. آنها اظهار می دارند که والدين شان تنها معايب آنها را ديده به مهارت و محاسن آنها توجهی نمی کنند. خانواده ها بايد کوچکترين موفقيت فرزندان خود را ستايش کنند و از اعمال قدرت بپرهيزند.

 

هدف داشته باشید!

وقتی صحبت از انسان های موفق می شود، همه آنها جایی که امروزه هستند را سال ها پیش در دفتر خاطرات خودشان نوشته بودند. برای مثال احسان قائم مقامی استاد بزرگ شطرنج ایران در یکی از مصاحبه هایش گفته بود مقامی که توانستم در 18 سالگی به دست بیارم را در 9 سالگی در دفتر خاطراتم نوشته بودم و بالاخره با سعی و تلاش فراوان توانستم به هدفم برسم.

جمله معروفی از گالیله هست که می گوید: "دنیا به حرف کسی گوش می دهد که می داند به کجا می خواهد برود." پس از همین حالا که دانش آموز هستید و زمینه های رشد و پیشرفت تحصیلی شما فراهم است، بدانید تا 10 سال آینده می خواهید کجا باشید و چه کار کنید. این هدف گذاری بلند مدت به شما کمک می کند تا در مسیر موفقیت و پیشرفت تحصیلی دست از تلاش نکشید. برای مثال اگر هدف شما رسیدن به یک موفقیت علمی مانند کسب مقام اول فیزیک در المپیاد جهانی است، حتما آن را در گوشه ای از ذهن یا دفتر خاطراتتان ثبت کنید تا بدانید که چه هدفی دارید.

 

می توانید درباره این موضوع در مقاله های زیر بیشتر بخوانید:

مقاله اهمیت و راهکارهای کاربردی هدف گذاری تحصیلی در کنکور

 

زمان يادگيري را محدود نکنيد!

تحقيقات جديد حاکي از فعاليت هاي شبانه مغز است و بر همين اساس کارشناسان اعلام کرده اند که هنگام شب زمان خوبي براي يادگيري و مطالعه است. اين يافته نشان مي دهد برخلاف تصور عموم مبني بر مطالعه و آموزش مفيد در روز، شب نيز زمان خوبي براي به کارگيري امواج مغز در جهت يادگيري مطالب است.

حتي برخي افراد معتقدند مغز انسان شب هنگام بهتر مسائل را فرا مي گيرد. محققان اعلام کردند زماني که فرد بيدار مي شود، هورموني ترشح مي شود و فرآيند يادگيري شکل ديگري به خود مي گيرد. به شکلي که ممکن است تا يکي دو ساعت بعد تمام مطالب فراگرفته شده از شکل منسجم خود خارج شوند. اما در شب، مغز از هجوم انواع افکار مزاحم در امان است و روند يادگيري به سبب همين موضوع بيشتر مي شود. به همين دليل بسياري افراد معتقدند که در شب بهتر از روز ياد مي گيرند، زيرا فکرشان پاک تر و آماده تر است و تمرکز بيشتري دارد.

گاهي اوقات والدين دانش آموزان را صبح زود براي مطالعه بيدار مي کنند يا ساعاتي از روز که دانش آموز خسته است و نياز به استراحت فکري دارد براي مطالعه و انجام تکاليف او در نظر مي گيرند و او را اجبار به مطالعه در اين زمان مي کنند که چنانچه اين زمان تناسبي با وضعيت فکري و يادگيري دانش آموز نداشته باشد نه تنها موثر نيست، بلکه خستگي فکري و روحي او را نيز مضاعف خواهد کرد.

باید به دانش آموز کمک بشود تا زمان موثر براي مطالعه و يادگيري را به بهترین شکل پيدا کنند و در آن زمان به اين کار بپردازند.

 

انجام تکالیف درسی:

تكاليف درسي از اهمیت زيادي برخوردار است. دانش آموزاني كه تكاليف درسي بيشتري انجام مي دهند، در مقايسه با بقيه موفق ترند هر چند كه آن تكاليف مورد ارزشيابي و نمره گذاري قرار نگيرند.

اگر به تكاليف درسي نمره داده شود و معلم ويژگي هاي هر دانش آموز را مورد توجه قرار دهد و به او كمك كند تا نقاط ضعف خود و راه اصلاح آنها را بشناسد، ميزان يادگيري به مراتب افزايش مي يابد.

 

روش تدریس معلم:

پژوهش هاي زيادي در ارتباط با روش هاي تدريس و آنچه معلمان بايد براي به دست آوردن پيشرفت بيشتر در امر فرايند يادگيري و ياددهي انجام دهند، صورت گرفته است.

v   تجربه معلمان

معلمان با سابقه گرايش بيشتري به سمت به پرورش مهارت هاي آموزشي و كلاس داري از خود نشان مي دهند. آنها ميزان وقتي را كه براي امور اداري كلاس صرف مي شود، كاهش مي دهند. در بازگرداندن نظم به كلاس به سرعت عمل مي كند و روش تدريسي را برمي گزينند كه وظايف بيشتري را بر دوش دانش آموزان قرار دهد.

v   آماده كردن درس و نمره دادن

معلمين كه براي آماده ساختن درس و همچنين نمره دادن تكاليف درسي و كار كلاس دانش آموزان وقت گذاري مي كنند نسبت به معلميني كه اين كار را انجام نمي دهند، دانش آموزان آنها نتايج بهتري كسب مي نمايند.

v   مهارت ها

معلمين كه در نظر دانش آموزان سخت گيرتر و متوقع تر هستند معلميني كه توانايي برقراري سريع نظم را در كلاس درس دارا هستند معلميني كه به روش نظام مند از كار خود ارزيابي مي كنند و بر آنچه كه يك دانش آموز ياد گرفته يا ياد نگرفته در برابر همه آنچه بايد ياد مي گرفت به درستي واقفند و به دانش آموزاني كه مطالب را در بار نخست ياد نگرفته اند، فرصت فراگيري مجدد را مي دهند و معلميني كه به دانش آموزان كمك مي كنند تا ميزان اهميت مطالب را پي ببرند و بتوانند بين مطالب اصلي و فرعي تميز دهند، در معلمي موفق تر از معلمين ديگرند و دانش آموزان آنها از پيشرفت تحصيلي بالاتري برخوردارند.

v   تحصيلات عمومي

مطالعات نشان مي دهد كه معلميني كه داراي مدارج تحصيلي بالاتري پس از دوره متوسطه مي باشند نسبت به معلميني كه از مدارك تحصيلي پايين تر بر خوردارند موفقيت بيشتري داشته اند.

 

علل افت تحصيلي دانش آموزان چیست؟

از مهمترين آفت هاي نظام ‌هاي آموزشي جهاني و از جمله كشور ما افت تحصيلي است كه همه ساله به صورت هاي گوناگون تعداد بسياري از استعدادهاي بالقوه انساني و منابع اقتصادي جامعه را هدر داده و نابساماني هاي فردي و اجتماعي را بر جاي مي‌گذارد، هرچند پاره اي از موارد افت تحصيل در بعضي از رشته‌ هاي خاص بيشتر مشاهده مي ‌شود ولي مي‌توان علل آن را تقريباً يكسان دانست: از جمله افت بر اثر قصور در اعمال و روش هاي مناسب آموزشي و پرورشي توسط نظام آموزش و پرورش، معلمان، خانواده و غیره.

بدون ترديد هيچ نظام آموزشي نمي‌تواند صددرصد به اهداف آموزشي خود برسد، ولي موفق بودن هر نظام آموزشي نزديك ‌تر شدن هرچه بيشتر به اهداف تعيين شده بستگي دارد براي نزديك‌ تر شدن به اهداف نظام آموزشي حتماً باید عوامل مؤثر بر افت تحصيلي را شناخت و اثرهاي آن را كاهش داد.

مشاوره آنلاین

شرايط خانوادگي

 

  • جهت ثبت کامنت ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید : ورود / ثبت نام